تبلیغات
واجب فراموش شده - شرایط صحت و كمال توبه چیست؟

واجب فراموش شده
 
چه جنگ باشد چه نباشد راه من و تو از کربلا می گذرد:باب جهاد اکبر بسته شد باب جهاد اصغر که بسته نیست

شرایط صحت و كمال توبه چیست؟
امام سجاد (ع ) مى فرماید: توبه بمعنى كار شایسته و باز گشت از انحراف نه لقلقه زبان ، به این ترتیب شرایط قبول شدن توبه را بدست آوردیم .





شرایط صحت و كمال توبه اینستكه انسان گنه كار باید توبه كند و تدارك گذشته را نماید و اصلا به گذشته بر نگردد و در اطاعت حقّ كوشا باشد و شرایط صحت و قبولى آمرزش و توبه شش چیز است چنانچه شخصى براى خود نمائى در حضور حضرت امیرالمؤ منین (ع ) گفت : استغفر اللّه .

ادامه

حضرت فرمود: مادرت به عزایت بنشیند آیا مى دانى استغفار چیست ؟ (چون استغفارش تنها به زبان بوده و دلش از حقیقت آن خالى بود) استغفار درجه بلند مقامان و صدر نشینان عالم اعلى است و در معنى استغفار شش چیز لازمست و توبه داراى شش پایه و اساس است :


1 پشیمانى و حسرت و ناراحت و افسرده از كردار و گناهان گذشته .
2 تصمیم قطعى و عزم برترك گناه براى همیشه .
3 ادا كردن حقوق مردم بطورى كه هنگام مردن پاك باشد و رحمت خدا را ملاقات كند در حالیكه حق كسى بر عهده اش نباشد.
4 هر واجبى كه از او ضایع شده (مثل نماز و روزه و خمس و زكوة و حج ...) تدارك نماید.
5 آنچه گوشت بدنش از حرام روئیده با اندوهها آبش كند تا پوست به استخوان بچسبد و گوشت نو در بدنش پیدا شود.
6 زحمت عبادت را ببدن خود بچشاند چنانچه خوشى و شیرینى گناه را چشانیده (تا جبران گردد) در این هنگام بگو استغفر اللّه . (1)


بله لازمه صحّت و كمال توبه حسرت و ندامت بر گناه و عزم برترك آن در آینده بطوریكه اگر بر ترك آن گناه تصمیم نداشته باشد معلوم مى شود حقیقتا از آن گناه و معصیت پشیمانى ندارد.


از لوازم حسرت و ندامت بر گناه سعى در تدارك آنست یعنى اگر آن گناه حق اللّه بوده مانند ترك ، نماز و روزه و زكوة و خمس و حج ... پس قضاى آن را بجاآورد و اگر حق الناس بوده مثلا حق مالى است آن را بصاحبش برگرداند، اگر مرده بورثه اش بدهد و اگر نمى شناسد از طرفش صدقه دهد و اگر حق عرضى است (یعنى با اعضاء و جوارحش كسى را اذیت كرده ) حلال بودى طلبد و طرف را از خودش راضى كند و اگر حق حد باشد مانند قذف باید تسلیم صاحب حق شود تا بر او اقامه حد شود یا عفوش كند.


امیر المؤ منین على (ع ) مى فرماید: پشیمانى باید قلبى باشد و بزبان هم عذر خواه و تصمیم جدى و مداوم بر ترك گناه باشد. (2)


امام سجاد (ع ) مى فرماید: توبه بمعنى كار شایسته و باز گشت از انحراف نه لقلقه زبان ، به این ترتیب شرایط قبول شدن توبه را بدست آوردیم كه علاوه بر ترك گناه و پیشمانى و تصمیم بر ترك ، جبران ضایعات گناه نیز لازم است . (3)


چنانچه قرآن كریم در سوره نور آیه 5 مى فرماید: اِلاّ الَّذینَ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ واَصلَحُوا .
مگر آن كسانیكه بعد از این توبه كنند و به اصلاح و جبران بپردازند.


جمله اصلحوا بیانگر اینستكه شرایط مهم توبه اصلاح و جبران ضایعات گناه است .


جبران گناه با كارهاى نیك و خوب ممكن است به صورتهاى گوناگون مانند كمكهاى مالى ، جهاد در راه خدا، روزه گرفتن ، شب زنده دارى و... انجام گیرد ولى مناسب آن است كه جبران هر گناه خاصى در رابطه با ضد همان گناه باشد مثلا گناه بى حجابى و ناپاكى را با حفظ كامل عفت و رعایت همه جوانب پاكدامنى جبران كرد، گناه غیبت كردن با كنترل زبان و مراقبت دقیق براى حفظ زبان باید جبران شود.

 

و گناه ظلم و بى رحمى را با احسان به مظلومان و دستگیرى از بینوایان تلافى نمود. و گناه چشم چرانى را با عفت چشم و نگاههائى كه براى آن پاداش است مانند نگاه به قرآن و چهره عالم ربّانى و نگاه به چهره پدر و مادر جبران نمود. تا با برقرارى این هماهنگى ضایعات گناهان بطور مناسب همسان جبران گردد چنانكه این مطلب از بعضى روایات استفاده مى شود.
امام صادق (ع ) فرمود: كفاره و جبران گناه كارمند دستگاه حاكم و سلطان و دولت رسیدگى و برآوردن نیازمندیهاى برادران دینى است . (4)


اى خدا من فقیر و گدایم
رانده و مضطر و بى نوایم
تو رحیم و كریم و غفورى
آمدم تا كه بخشى خطایم
خالق مهربانى و آقا
بنده ام مستحق عطایم
بر در خانه تو شب و روز
حلقه بر در زنان گشته جایم
با نوا گِریم اى بار الها
بشنوى یا الهى صدایم
خوانمت با غم و آه و زارى
كن ز فضلت اجابت دعایم

1- نهج البلاغه : حكمت 417 .
2- تحف العقول : صفحه 149 .
3- كشف الغمه : جلد 2، صفحه 313 .
4- وسایل الشیعه : جلد 15، صفحه 584 .





طبقه بندی: احکامی، 
برچسب ها: توبه، امام سجاد، امیر المؤ منین على،  
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 17 تیر 1393 توسط شهید محمد رضا تورجی زاده
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : // setTimeout(function () { // GetMihanBlogShowAds(); // }, 1000);